Płonia-Śmierdnica-Jezierzyce to rozległe osiedle położone na szczecińskim Prawobrzeżu, w południowo-wschodniej części miasta. Wyróżnia je podmiejski charakter, duży udział zabudowy jednorodzinnej, bliskość Puszczy Bukowej oraz fakt, że tworzą je trzy dawne miejscowości o osobnej historii.
Pochodzenie nazwy
Nazwa osiedla jest nazwą złożoną – powstała z nazw trzech części miasta: Płoni, Śmierdnicy i Jezierzyc. Nie jest to więc jedna dawna wieś, lecz administracyjne połączenie trzech historycznych układów osadniczych.
Płonia funkcjonowała przed 1945 rokiem jako Buchholz. Dzisiejsza nazwa jest związana z rzeką Płonią, która ma duże znaczenie dla krajobrazu tej części Szczecina. Śmierdnica nosiła niemiecką nazwę Mühlenbeck, a w źródłach pojawia się też starsza forma Smerdnica. Jezierzyce funkcjonowały jako Jeseritz, a polską nazwę Jezierzyce wprowadzono urzędowo po wojnie. Przy dokładnym tłumaczeniu nazw trzeba zachować ostrożność – źródła podają dawne formy, ale nie każda z nich ma jedno proste, pewne wyjaśnienie.
Rys historyczny
Najstarszą warstwę historii tego osiedla tworzą dawne wsie związane z doliną Płoni, terenami leśnymi i zapleczem rolniczym. Śmierdnica była wymieniana w źródłach już w średniowieczu i przez długi czas pozostawała związana z cystersami z Kołbacza. Podobnie Jezierzyce występowały w dokumentach jako własność klasztoru kołbackiego, a rzeka Płonia była wykorzystywana do napędzania młynów wodnych.
Płonia również rozwijała się jako dawna wieś na prawobrzeżnych obrzeżach Szczecina. Jej położenie przy rzece oraz później przy ważnych drogach w kierunku Pyrzyc i Stargardu miało duży wpływ na lokalny rozwój. W okresie niemieckim, gdy Szczecin funkcjonował jako Stettin, miejscowości te nie miały charakteru miejskich dzielnic. Były raczej wsiami, koloniami i terenami gospodarczo-rolniczymi związanymi z lasem, wodą, młynami oraz lokalnym rzemiosłem.
W 1939 roku część tych terenów znalazła się w granicach tzw. Wielkiego Szczecina, ale po II wojnie światowej Płonia, Śmierdnica i Jezierzyce przez pewien czas pozostawały poza miastem, w powiecie gryfińskim. Do Szczecina zostały ponownie włączone w 1972 roku. Wspólne osiedle administracyjne Płonia-Śmierdnica-Jezierzyce utworzono po 1990 roku.
Charakter zabudowy
Płonia-Śmierdnica-Jezierzyce nie przypomina typowego blokowiska. Dominuje tu zabudowa jednorodzinna, rozproszona i podmiejska. W wielu miejscach nadal czytelne są dawne układy wiejskie – główne ulice, starsze domy, większe działki i luźniejszy rytm zabudowy.
Zabudowa wielorodzinna występuje głównie punktowo, szczególnie w Płoni, w sąsiedztwie dawnych i obecnych terenów produkcyjnych. W Jezierzycach i Śmierdnicy mocniej widoczny jest spokojny, willowy i półwiejski charakter, uzupełniany nowymi domami.
Płonia-Śmierdnica-Jezierzyce dziś
Dziś osiedle jest atrakcyjne dla osób, które chcą mieszkać w granicach Szczecina, ale szukają większej przestrzeni, zieleni i mniejszej intensywności zabudowy. To dobry kierunek dla rodzin, osób pracujących zdalnie oraz kupujących domy lub działki na Prawobrzeżu.
Atutem osiedla jest bliskość Puszczy Bukowej, rzeki Płoni, terenów spacerowych i spokojniejszego krajobrazu. Minusem może być większa odległość od centrum, dlatego lokalizacja najlepiej sprawdza się u osób, które świadomie wybierają bardziej podmiejski model życia.
Epic Estate pomaga w zakupie i sprzedaży nieruchomości na osiedlu Płonia-Śmierdnica-Jezierzyce oraz na całym szczecińskim Prawobrzeżu. Przy sprzedaży domu lub działki w tej okolicy warto dobrze pokazać przestrzeń, zieleń i spokojny charakter miejsca.